fbpx
SiyasetTarih

Che Guevara Kimdir? Hayatı, Ölümü ve Devrimleri

Paylaş

Che Guevara, takma adı Ernesto Guevara de la Serna, teorisyen ve gerilla savaşı taktikçisi ve Küba Devrimi’nin (1956) komünist lideri. Bolivya ordusu tarafından idam edildikten sonra, dünya çapında nesiller boyu solcular tarafından şehit bir kahraman olarak kabul edildi ve imajı, sol radikalizmin ve anti-emperyalistliğin bir sembolü haline geldi.

 

Tıp okulu ve Motosiklet Turu: Gençliği

Guevara, İspanyol-İrlanda kökenli ve sol eğilimli orta sınıf bir ailenin beş çocuğundan en büyüğüdür. Astım hastası olmasına rağmen seçkin bir atlet ve bilim adamıydı ve tıp eğitimini 1953’te tamamladı. Tatilinin çoğunu Latin Amerika’da geçirdi ve kitlelerin aşırı yoksulluğuna ilişkin gözlemleri, fikirlerinin nihai sonucuna varmasını sağladı. Çözüm şiddetli bir devrimde yatar düşüncesini bu yıllarda benimsedi. Latin Amerika’yı bağımsız ülkeler topluluğu olarak değil, kurtuluşu kıtalararası bir strateji gerektiren kültürel ve ekonomik bir varlık olarak görmeye başladı.

Özellikle, Aralık 1951’de arkadaşı Alberto Granado ile tıp fakültesi eğitimine ara verdiği dokuz aylık bir yolculukla dünya görüşü ciddi manada değişti. “Güçlü” adını verdikleri bir motosikletle başlayan bu yolculuk, onları Arjantin‘den Şili, Peru, Kolombiya üzerinden ve Guevara’nın tek başına seyahat ettiği Venezuela‘ya götürdü. Guevara gezi sırasında ailesinin rehberliğinde The Motorcycle Diaries: Notes on a Latin American Journey (2003) adıyla yayınlanan ve The Motorcycle Diaries (2004) adıyla filme uyarlanan bir günlük tuttu.

1953’te Guevara, Jacob Abens‘in toplumsal bir devrim yaratmaya çalışan ilerici bir rejime önderlik ettiği Guatemala’ya gitti. 1954’te Arbenz rejimi, Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) tarafından desteklenen bir darbeyle devrildi. Amerika Birleşik Devletleri her zaman ilerici bir sol hükümete karşı çıkacaktır. Bu, küresel devrim yoluyla sosyalizme ulaşma planlarının temel taşı oldu. Guatemala’da Che Guevara sadık bir Marksist oldu.

Küba Devrimi

Guatemala’dan Meksika’ya gitti ve burada Fulgencio Batista’nın Küba diktatörlüğünü devirmeye hazırlanan siyasi sürgünler olan Kübalı kardeşler Fidel ve Raúl Castro ile tanıştı. Guevara, Fidel Castro’nun 2 Aralık 1956’da Küba’nın doğusuna 81 kişilik bir kuvvet çıkaran 26 Temmuz hareketine katıldı. Yaralı Guevara da dahil olmak üzere hayatta kalan birkaç kişi, gerillaların çekirdeği haline geldikleri Maestra Dağları’na ulaştı. İsyancılar giderek güçlendi, Batista’nın birliklerinden silah aldı, destek ve asker topladı.

Che Guevara önce bir ordu doktoru olarak ortaya çıktı, ancak aynı zamanda silah kullanımı konusunda eğitim aldı ve Castro’nun en güvenilir yardımcılarından biri oldu.Gerçekten de karmaşık Guevara, bir doktor olarak eğitilmiş olsa da, zaman zaman, şüpheli hainlerin ve kaçakların infazcısı olarak da hareket etti (veya infaz emri verdi). Batista hükümetini devirmek için harcanan iki yılı Pasajes de la guerra revolucionaria‘da (1963; Küba Devrim Savaşı’nın Hatıraları) kaydetti.

Castro’nun birlikleri 8 Ocak 1959’da Havana’ya girdikten sonra, Guevara birkaç ay La Cabaña hapishanesinde görev yaptı ve burada devrimin düşmanı olarak kabul edilen kişilerin infazlarını denetledi. Guevara, devrimci orduda olduğu kadar yeni kurulan Marksist hükümette de önde gelen bir Küba vatandaşı oldu ve Küba’yı birçok ticari görevde temsil etti.

Ayrıca Batı’da emperyalizme ve yeni sömürgeciliğin her biçimine karşı çıkması ve ABD dış politikasına yönelik saldırıları ile tanındı. Ulusal Tarım Reformu Enstitüsü‘nün Sanayi Dairesi başkanı, Küba Ulusal Bankası’nın başkanı (sadece para birimini “Che” imzalayarak kapitalizmi küçümsediğini gösteren ünlü) ve sanayi bakanı olarak görev yaptı.

Che Guevara Kimdir

1960’ların başlarında, başta “El socialismo y el hombre en Cuba” (1965; “Küba’da İnsan ve Sosyalizm,” 1967) olmak üzere pek çok konuşma ve yazısında Küba’nın politikalarını ve kendi görüşlerini tanımladı. komünizm—ve son derece etkili bir kılavuz olan La guerra de gerillalar (1960; Gerilla Savaşı, 1961). Son kitap Guevara’nın, Küba Devrimi deneyiminden alınan ve üç ana ilkeye dayanan Latin Amerika’da bir devrim doktrini olan foco teorisini (foquismo) tasvirini içeriyordu:

  1. Asimetrik savaş güçleri güçleri orduyu yenebilir;
  2. Devrimi başlatmak için bir devrim yapmak için tüm koşulların mevcut olması gerekmez, çünkü isyanın kendisi bunları gerçekleştirebilir; ve
  3. Az gelişmiş Latin Amerika’nın kırsal kesimi silahlı mücadele için uygundur.

Guevara, kişisel fayda düşünmekten ziyade toplumun iyiliği için çalışacak yeni bir sosyalist halk vizyonu açıkladı. Çoğu zaman ofisinde uyur ve düzenlediği gönüllü çalışma programını desteklemek için izin gününü şeker kamışı tarlasında çalışarak geçirirdi. Bununla birlikte, Küba Sovyetler Birliği’nin bağımlı bir devleti haline geldikçe cesareti giderek kırıldı ve 1962’deki Küba füze krizi sırasında Küba liderliğine danışmadan füzelerini adadan çıkaran Sovyetler tarafından ihanete uğradığını hissetti.

Che Guevara’nın ölümü

Aralık 1964’te Guevara New York’a gitti ve burada Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na hitaben yaptığı konuşmada ABD’nin Küba işlerine müdahalesini ve Küba hava sahasına girişlerini kınadı. Küba’ya döndüğünde, Küba sosyal deneyinin gidişatı ve onun Sovyetlere olan bağımlılığı konusunda giderek daha fazla hayal kırıklığına uğrayan Guevara, dikkatini başka yerlerde devrimi teşvik etmeye odaklamaya başladı.

Nisan 1965’ten sonra devlet adamlığı görevinden ayrıldı. Sonraki iki yıl boyunca hareketleri ve nerede olduğu sır olarak kaldı. Daha sonra, orada bir iç savaşta savaşan Patrice Lumumba Taburuna yardım etmek için bir girişimde bulunan diğer Küba gerilla savaşçılarıyla birlikte şimdiki Demokratik Kongo Cumhuriyeti‘ne seyahat ettiği öğrenildi. Bu dönemde Guevara, Küba hükümetindeki bakanlık görevinden istifa etti ve Küba vatandaşlığından vazgeçti. Kongo’daki çabaları başarısız olduktan sonra, önce Tanzanya‘ya, ardından Prag yakınlarındaki bir köydeki güvenli bir eve kaçtı.


Daha Fazla Oku: Soğuk Savaşın En Ünlü Casusları: Wynne ve Penkovsky


Che Guevara elleri neden kesildi

1966 sonbaharında Guevara, Santa Cruz bölgesinde bir gerilla grubu oluşturmak ve yönetmek için kılık değiştirerek Bolivya‘ya gitti. Bazı ilk muharebe başarılarından sonra, Guevara ve gerilla grubu kendilerini sürekli Bolivya ordusundan kaçarken buldular. 8 Ekim 1967’de grup, Bolivya ordusunun CIA danışmanları tarafından desteklenen özel bir müfrezesi tarafından birlikleri neredeyse yok edildi. Saldırıda yaralanan Guevara yakalanarak vuruldu. Cesedi gizlice gömülmek üzere kaybolmadan önce elleri kesildi; parmak izlerinin kimliğini doğrulamak için kullanılabilmesi için saklandılar.

1995’te Guevara’nın biyografisini yazan Jon Lee Anderson, Guevara’nın ve birkaç yoldaşının Bolivya’nın merkezindeki Vallegrande kasabası yakınlarındaki bir toplu mezara gömüldüklerini öğrendiğini duyurdu. 1997’de devrimciye ait olduğuna inanılan bir iskelet ve altı yoldaşından geriye kalanlar parçalandı ve Guevara’nın 30. ölüm yıldönümünde Santa Clara’daki devasa bir anıt ve anıta defnedilmek üzere Küba’ya götürüldü.

2007’de bir Fransız ve bir İspanyol gazeteci Küba’ya getirilen cesedin aslında Guevara’nın olmadığını iddia etti. Küba hükümeti, kalıntıların Guevara’ya ait olduğunu kanıtlayan 1997 tarihli (diş yapısı dahil) bilimsel kanıtlara dayanarak iddiayı reddetti.

Guevara, ölümde bazı açılardan hayattan daha büyük, güçlü bir sembol olarak yaşayacaktı. Neredeyse her zaman basitçe Che olarak anılırdı – Elvis Presley gibi, o kadar popüler bir simgeydi ki, tek başına adı bile tanımlayıcıydı.

Siyasi sağdaki pek çok kişi onu vahşi, zalim, cani ve devrimci amaçlara ulaşmak için şiddet kullanmaya fazlasıyla istekli olarak mahkum etti. Öte yandan, Guevara’nın bir devrimci olarak romantikleştirilmiş imajı, çalkantılı 1960’larda Batı Avrupa ve Kuzey Amerika’daki genç solcu radikallerin nesli için özellikle büyük görünüyordu. Neredeyse Guevara’nın ölümünden bu yana, bıyıklı yüzü tişörtleri ve posterleri süsledi.

Dünyanın En Ünlü Fotoğrafı

Kırmızı yıldızlı bir bere ve uzun saçla çerçevelenmiş, yüzü kararlı bir ifadeyle donmuş, ikonik görüntü, Kübalı fotoğrafçı Alberto Korda tarafından 5 Mart 1960’ta bir gemi kazasında ölenler için düzenlenen bir törenle çekilmiş bir fotoğraftan alındı. Havana’ya silah getiren şey infilak etti. İlk başta Che’nin imajı bir isyan ifadesi olarak, daha sonra radikal şıklığın timsali olarak ve zamanla, orijinal anlamı kullanıcıda kaybolmuş olsa da, bir tür soyut logo olarak giyildi. bazıları devrimci eylem için kalıcı bir ilham kaynağı olmaya devam ediyor.

Che Guevara Kimdir

Che Guevara neden bu kadar etkiliydi?

Che Guevara, Küba Devrimi’nde (1956–59) önde gelen bir komünist figür ve Güney Amerika’da devrimci eylem için güçlü bir sembol haline gelen bir gerilla lideriydi. Bolivya ordusu tarafından idam edildikten sonra, nesiller boyu solcular tarafından şehit bir kahraman olarak kabul edildi ve imajı, solcu radikalizmin ve anti-emperyalizmin bir simgesi haline geldi.

Che Guevara’nın erken hayatı nasıldı?

Che Guevara, solcu eğilimli Arjantinli orta sınıf bir ailenin beş çocuğundan en büyüğüydü. İyi bir atlet ve bilgindi. 1953’te tıp eğitimini tamamlamadan önce, 1951-52’de Latin Amerika’da dokuz aylık bir yolculuk sırasında gördüğü yoksullukla dünya görüşü değişti.

Che Guevara neye inanıyordu?

Che Guevara kişisel çıkardan çok, toplumun iyiliği için çalışacak yeni bir sosyalist yurttaş vizyonuna inanıyordu.

Che Guevara nereye gömüldü?

Che Guevara, 1967’de Bolivya’da etkisiz hale getirildikten sonra gizli bir biçimde kamuoyunun haberi olmadan gömüldü, ancak 1997’de, kendisine ait olduğuna inanılan bir iskelet ve altı yoldaşının kalıntıları, Vallegrande, Bolivya yakınlarındaki bir toplu mezardan çıkarıldı, Küba’ya nakledildi ve yeniden gömüldü.

 


Kaynak: Britannica.com

Tags: ,
Glüten Hastalığı Nedir? (Çölyak)
Tetris Etkisi Nedir? Aklını Keşfetmek
5 1 oy
Değerlendir
Abonelik
Bildir
guest
0 Yorum
Satır İçi Geri Bildirimler
Tüm yorumları görüntüle

En Çok Okunan

Bunlarda İlginizi Çekebilir

Menü
0
Düşüncelerinizi merak ediyoruz. x
()
x